Nauczyciel historii należy do trzyosobowej Grupy Rekonstrukcji Historycznej – Batalionu Obrony Narodowej „Oświęcim”.

Proszę powiedzieć jak powstała Grupa?

Grupa, która liczy trzy osoby: Mirosław Karnas, Paweł Wójcik i ja – działa w ramach Towarzystwa Miłośników Bielan. Dwa lata temu Wspólnie założyliśmy Grupę Rekonstrukcji Historycznej – Batalionu Obrony Narodowej „Oświęcim”. Głównie skupiamy się na trzech miastach: Oświęcimiu, Kętach i Brzeszczach, ponieważ z tym miejscami wiąże się historia Batalionu.

Czy wraz z kolegami przybliża Pan historię Batalionu w szkołach?

Tak. Co jakiś czas tutaj się pojawiamy (PZ nr 2 – przyp. aut.). Dokładniej raz do roku przyjeżdżamy przebrani w mundury i przeprowadzamy prelekcję. Odbywa się pokaz slajdów, pokazujemy liczne dokumenty, broń oraz wyposażenie. Takie spotkania kierowane są do uczniów klas pierwszych, ze szczególnym uwzględnieniem klas z rozszerzoną historią, czyli ogólnej, humanistycznej i wojskowej. Podobne spotkania miały miejsce w Brzeszczach oraz Kętach.

Co szczególnego udało się Panu osiągnąć w związku z tą działalnością?

Chcieliśmy ufundować w Bielanach tablicę pamiątkową, poświęconą pomordowanym w byłych nazistowskich obozach zagłady KL Auschwitz-Birkenau. Udało nam się zebrać 30 nazwisk. Na początku musieliśmy je sprawdzić. Okazało się, że mieszkańcy Bielan szczególnie prężnie działali w konspiracji. W związku z tym zrodziła się kolejna myśl ufundowania pomnika przed kościołem w rynku. Dzięki naszej pracy zgromadziliśmy cenne informacje, o których nikt wcześniej nie pisał. Na przykład o oddziale „Sosienki” pisało się bardzo niewiele. Można powiedzieć, że byliśmy pionierami w tym zakresie. Ponadto rok temu z naszej inicjatywy pośmiertnie odznaczono sierżanta Jana Jamroza „Maczuga”.

Słyszałam, że ma Pan również na swoim koncie kilka publikacji?

Owszem udało się nam już wydać trzy książki: Z dziejów Bielan, Kult Chrystusa Cierpiącego w Bielanach i Batalion Obrony Narodowej „Oświęcim” 1937-1939. Mogę powiedzieć ciekawostkę, a mianowicie – podczas gromadzenia materiałów do publikacji Batalion… udało się nam skontaktować z synem dowódcy Batalionu Janem Skrzypkiem, który udostępnił teczkę zawierającą korespondencję listowną pomiędzy dowódcą, a żołnierzami.
A co z Oświęcimiem? Ma Pan jakiś pomysł?

Razem z Jarkiem Ptaszkowskim chcemy zachęcić miasto do ufundowania tablicy pamiątkowej dla Batalionu Oświęcim. Okazało się, że w Kętach jest, w Brzeszczach też, a w Oświęcimiu nic. Podobnie, jeżeli chodzi o szkołę, w której uczę. PZnr2 nie ma patrona, więc zaproponowałem, aby nadać jej imię kapitana Skrzypka. Niestety na dzień dzisiejszy sprawa utknęła w martwym punkcie. Mam też takie marzenie – stworzenie rekonstrukcji w Oświęcimiu, np. wrześniowego epizodu wysadzenia mostu Piastowskiego. Do zrealizowania wystarczyłyby dwie świece dymne i kilkunastu rekonstruktorów.

Czy swoją pasją zaraża Pan uczniów?

Chłopcy z klasy wojskowej i humanistycznej są zainteresowani tą tematyką, tym co się tutaj działo we wrześniu 1939 roku. Dopytują się głównie o Rajsko, ponieważ widzą pomnik, a nie mają skąd uzyskać szczegółowych informacji. Generalnie na lekcjach jak omawiam wojnę obronną okres okupacji to skupiam się na tym terenie. Nacisk kładę na miasto, czyli m.in. na słynny bunkier – Tęczę. Pokazuję również uczniom np. fotografie, które udało mi się zdobyć z 1944 roku z nalotu na Oświęcim. Zdjęcia zrobione są z samolotu, z luku bombowego. Widać na nich dokładnie kawałek obozu Auschwitz, Rynku, Sołę, most. Ogólnie całą historię uczę w odniesieniu do Oświęcimia i to może bardziej interesuje uczniów, ponieważ mogą zdobyć informacje o terenie, na którym mieszkają. Wspólnie z historykami z PZ 2 organizujemy również wycieczki do Muzeum Powstania Warszawskiego i Wojska Polskiego w Warszawie. Ważne, aby historia nie była tylko „suchymi” faktami, tylko czymś więcej.

Co w najbliższej przyszłości zamierza Pan zrobić?

W Bielanach mieszka 97-letni Stanisław Śliwka, który brał udział w Kampanii Wrześniowej. Chcemy go uhonorować, dlatego zorganizujemy imprezę, podczas której zaprezentuje się Grupa Rekonstrukcji Historycznej z pokazem wyszkolenia kawalerii Wojska Polskiego. A w przyszłym roku będziemy obchodzić 5-lecie Towarzystwa Miłośników Bielan.


Z Marcinem Dziubkiem rozmawiała Mariola Bartel