Pamiętny wyjazd do Brukseli, przypominam, wzbudził wiele kontrowersji, ponieważ nie udało się ustalić skąd wzięły się fundusze na wyekspediowanie na drugą stronę Europy części z kilkudziesięcioosobowej grupy, a szczegółowe informacje, dotyczące poniesionych przez Urząd Miasta kosztów dłuższy czas pozostawały nieznane mimo, iż lokalna prasa domagała się ich ujawnienia; nie widać także na horyzoncie wymiernych korzyści dla Oświęcimia, wynikających z niniejszej wycieczki; częścią wizyty w Brukseli było także zwiedzanie ośrodka dla emerytów w Holandii, co nasunęło wiele pytań dotyczących sensu i przydatności tej wojaży.

Rotterdam także wspominam bardzo miło. Kraj, w którym zezwala się na dokonywanie eutanazji ofiarowuje swoim emerytom warunki życia, które wymywają z umysłów starych ludzi wszelkie idee samobójcze. Nigdzie indziej, jak właśnie tam, podczas posiłku w kantynie nowoczesnego ośrodka dla osób w podeszłym wieku, spotkała mnie przyjemność przeprowadzenia niedługiej dyskusji z miłym, kulturalnym i inteligentnym człowiekiem, na temat idei budowy kopca w Oświęcimiu, z panem Łukaszem Szajną. Rozmowa ta odbyła się poza kamerą, w atmosferze prywatnej rozmowy.

Była to dla mnie okazja jedyna w swoim rodzaju, aby w spokoju przedstawić potomkowi pomysłodawcy Kopca Pamięci i Pojednania wątpliwości dotyczące tego projektu, widziane oczami przeciętnego obywatela. Korzystając z ogólnej wiedzy o sytuacji finansowej niektórych urzędów, odpowiedzialnych za opiekę nad najbardziej ubogimi mieszkańcami Oświęcimia, którą zdobyłem w wyniku pracy w lokalnych mediach, nakreśliłem mojemu rozmówcy okoliczności, w jakich rodzi się i zarazem umiera szczytny zamysł jego ojca. Nie potrafiłem przemilczeć faktu, iż marnowane są duże pieniądze miejskie na wspieranie wypaczonego przez prezydenta projektu, który miałby spełniać dokładnie tę samą rolę, jaka aktualnie spoczywa na barkach muzeum Auschwitz-Birkenau, podczas gdy Oświęcim ma wiele innych, pilniejszych potrzeb.

Reakcją pana Szajny była spodziewana konsternacja, ponieważ z pewnością nie spodziewał się, iż w takim miejscu i w takiej chwili, jeden z członków prezydenckiej delegacji może chcieć zaatakować realizację projektu kopca w sposób tak bezpośredni. Mój rozmówca ze spokojem w głosie odparł, iż nie chciałby aby idea Józefa Szajny nabierała rzeczywistych kształtów w atmosferze podziałów i konfliktu z mieszkańcami Oświęcimia. Oczywiście, to nie w geście pana Szajny leży poprawianie relacji: mieszkańcy-włodarz. Wyjaśnił także, że według zamysłu jego ojca, kopiec miał powstawać z kamieni przyniesionych przez ludzi zwiedzających muzeum. Skrzywdzenie tej wspaniałej idei przez Janusza Marszałka przyczyniło się do stworzenia nowych, zbędnych zawiści. Kopiec Pamięci i Pojednania, de facto dziś przypominający raczej egipskie piramidy, niż pierwotne chęci dawnego więźnia KL. Auschwitz, zasługuje aktualnie na miano Kopca Pamięci i Niezgody, gdyż pojednania na pewno nam nie przyniesie...

LIST PANA SZAJNY jest tu